Rhifyn y DU · Ar gyfer ysgolion, oed 3 i 18
← Pob erthygl

Cloi i lawr, symud i mewn a gwacáu: beth mae ysgolion yn y DU yn cynllunio ar ei gyfer

Mae ysgolion yn Lloegr yn cael eu hannog i gynllunio sut bydden nhw'n ymateb i ddigwyddiad diogelwch difrifol. Mae deall y geiriau'n helpu teuluoedd i aros yn bwyllog.

Fydd y rhan fwyaf o ysgolion byth yn wynebu digwyddiad diogelwch difrifol. Ond yn union fel maen nhw'n cynllunio ar gyfer tân, mae ysgolion yn cael eu hannog i gynllunio ar gyfer argyfyngau eraill hefyd. Mae canllawiau'r Adran Addysg ar gyfer lleoliadau yn Lloegr, a gafodd eu diweddaru ym mis Ebrill 2025, yn nodi'r prif ddewisiadau.

Y tri phrif ymateb

Mae cloi i lawr yn golygu cloi neu rwystro drysau a ffenestri ystafell er mwyn cadw rhywun sy'n bwriadu gwneud niwed allan o ardal. Efallai y bydd staff yn cau'r bleindiau ac yn diffodd y goleuadau, ac yn cadw disgyblion yn dawel ac yn bwyllog. Mewn meithrinfeydd ac ysgolion cynradd, efallai y bydd staff yn pylu'r goleuadau yn unig.

Mae symud i mewn (invacuation yn Saesneg) yn golygu symud pawb i mewn i'r adeilad, i le cymharol ddiogel, er enghraifft i ffwrdd o'r ffenestri pan fydd bygythiad y tu allan.

Mae gwacáu yn golygu symud pobl allan o'r adeilad, fel mewn ymarfer tân. Yn dibynnu ar y sefyllfa, gall fod yn llawn, yn rhannol, fesul cam neu i gyfeiriad penodol.

Rhedeg, Cuddio, Dweud

Mae'r canllawiau'n adeiladu ar gyngor cenedlaethol yr heddlu ar gyfer ymosodiadau ag arfau. Rhedwch os oes llwybr diogel, a pheidiwch ag aros am eich pethau. Os na allwch chi, cuddiwch: clowch eich hun i mewn, rhwystrwch y drws, cadwch yn dawel a rhowch eich ffôn ar fud. Dywedwch wrth yr heddlu drwy ffonio 999, ond dim ond pan fydd hi'n ddiogel gwneud hynny. Mae disgwyl i ysgolion addasu hyn ar gyfer plant ifanc a disgyblion ag anghenion dysgu ychwanegol.

Sut mae ysgolion yn ymarfer

Mae ymarferion cloi i lawr sy'n cynnwys plant oed cynradd neu iau yn gymharol anghyffredin. Efallai y bydd ysgolion cynradd a meithrinfeydd yn ymarfer gyda'r staff yn unig, pan nad oes plant yno. Pan fydd disgyblion yn cymryd rhan, mae'r canllawiau'n glir na ddylai ymarferion eu dychryn, ac na ddylid byth actio ymddygiad ymosodwr.

I deuluoeddGofynnwch i'ch ysgol pa arwydd neu god mae'n ei ddefnyddio a sut byddai'n cysylltu â chi. Os bydd eich plentyn yn sôn am ymarfer, gofynnwch beth wnaethon nhw yn hytrach nag a oedden nhw'n ofnus.

Ffynonellau

Mae'r canllawiau hyn yn berthnasol i Loegr. Mae ysgolion yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon yn dilyn eu canllawiau cenedlaethol eu hunain, sy'n cwmpasu syniadau tebyg, felly holwch ysgol eich plentyn am ei threfniadau.

Gwybodaeth gyffredinol yw'r erthygl hon. Cynllun eich ysgol chi sy'n dod gyntaf, felly gofynnwch i swyddfa'r ysgol am ei threfniadau.